Er bestaat in Nederland momenteel geen directe verplichting voor het verwijderen van asbesthoudende materialen. Wel moet een woning of gebouw, bij normaal gebruik, asbest veilig zijn. Met “asbest veilig” wordt bedoeld dat op locaties waar asbest is toegepast de risico’s volgens wettelijke regeling worden beheerst.

In dit kader hebben we de volgende beleidsdoelstellingen geformuleerd;

• Risico’s minimaliseren dan wel beperken voor bewoners, eigen medewerkers en door de woningcorporatie ingeschakelde derden (bestuurlijke verantwoordelijkheid);

• Informeren van bewoners en medewerkers over de eventuele aanwezigheid van asbesthoudend materialen in de woningen en hoe hiermee door de woningcorporatie wordt omgegaan (zorgplicht);

• Uniformiteit in de aanpak van asbest binnen de woningcorporatie en door haar opdrachtgevers (beheren en saneren);

• Inventariseren, registeren en up to date houden (beheren) van de omvang van het asbest in het bezit van de woningcorporatie;

• Voorkomen dan wel beperken van onnodige kosten en financiële risico’s;

• Eenduidige interpretatie en naleven van wet- en regelgevend.

In het integrale asbestbeleid is een risicobeheersmodel opgesteld. Deze dient als basis voor de aanpak van asbesthoudende toepassingen in het bezit van de woningcorporatie. Overzichten met asbesthoudende toepassingen gerelateerd naar type bezit van de woningcorporatie worden vervolgens gekoppeld aan een generieke aanpak en maatregelen;

1. Geen risico > geen maatregel noodzakelijk

2. Laag risico > verwijderen bij meerjarenonderhouds programma (MJPO)

3. Midden risico > isoleren/ duurzaam afschermen en opstellen beheersplan/ of verwijderen bij MJPO of mutatie-onderhoud

4. Hoog risico > op korte termijn/ zo snel mogelijk verwijderen

Alle asbesttoepassingen (risico’s) van het woningbezit in kaart brengen en de huurders informeren over de asbesttoepassing in de woning. Het opstellen van een beheersplan voor asbesthoudende toepassingen in het bezit van de woningcorporatie die nog niet worden gesaneerd en beheerst dienen te worden tijdens de exploitatie.

Generiek format voor asbestbeheersplan, specifiek beheersplan per typologie gebouwen en veel voorkomende asbesthoudende toepassingen. Output dienst als input voor 5 ‘financiële uitwerking’

Op basis van het risicobeheersmodel en het beheersplan kan voor een bepaald deel van het bezit of object een inschatting worden gemaakt wat de kosten zijn van het asbest of het beheersen van de risico’s. Door van het bezit of object het planmatig- onderhoud en groot onderhoud inzichtelijk te maken, kan een budgetraming worden opgesteld.

• Ook kan op basis van een inschatting van de mutatiegraad een budgetraming voor de kosten van de asbestinventarisaties en asbestsaneringen worden gemaakt

• In de budgetraming van een asbestsaneringen wordt een mate van zekerheid, waarschijnlijkheid en onzekerheid ingebouwd.

• Het geheel geeft op deze wijze niet alleen inzicht in de financiële impact van asbest maar ook een basis voor de geplande investeringen en groot onderhoud in de toekomst

• Het creëren van een veilig en gezonde leefomgeving binnen de financiële mogelijkheden.

Protocollen, procedures en draaiboeken voor de verschillende werkzaamheden met asbest worden opgesteld zodat de diverse afdelingen en functies op een generieke en verantwoorde wijze hier van gebruik kunnen maken. Het directe gevolg hiervan is een gestandaardiseerde aanpak waarbij alle betrokken binnen de woningcorporatie op een gelijke wijze met asbest omgaan.

• Uniforme procedures die als leidraad dienen

• Protocollen, procedures en draaiboeken waarbij alle betrokken op gelijke wijze met asbest omgaan

• Crisismanagement opstellen

Om op een routinematige wijze uitvoering te kunnen geven aan de asbestbeheersingstrategie, werkt de woningcorporatie met een select aantal gecertificeerde asbestketen. Deze asbestketen worden volgens de uitgangspunten van het van het inkoopbeleid geselecteerd en ook getoetst volgens een centraal geformuleerd toetsingskader.

Voor diverse marktpartijen die zich bezighouden met asbestinventarisatie, saneringen en vrijgave, wordt een methodiek voor monitoring opgesteld. Deze dient ook als basis voor continuïteit van de dienstverlening van partijen waar woningcorporatie mee werkt.

• Selecteren en contracteren (raamcontract) van passende marktpartijen

• Selectie passende marktpartijen op basis van past performance, verschillende kwaliteitscriteria

• Selecteren op dagelijks /mutatie-onderhoud en planmatig-onderhoud/groot onderhoud

Het Landelijk Abest Volgsysteem (LAVS) volgt het volledige proces van constatering tot aan stort van asbest. Elke partij in deze keten kan tijdens het proces de juiste rapporten aan het systeem toevoegen. Zo wordt iedere partij (certificerende instelling, Inspectie SZW en de gemeente) door het systeem op het juiste moment voorzien van de wettelijk verplichting aan te leveren informatie. De woningcorporatie medewerker kan in de flow zien waar het proces op dat moment staat. Zolang woningcorporatie nog niet op het LAVS is aangesloten, worden de dossiers over de asbestverwijdering in een daarvoor geschikt registratiesysteem bewaard.

• Woningcorporaties hebben gedurende het proces de regie in handen

• Alleen gecertificeerde bedrijven zijn (verplicht) opgenomen in de database

• Het scheelt administratieve kosten

• Woningcorporaties kunnen geen stappen meer overslaan in het asbestverwijderingsproces

• Wetten en regels worden beter nageleefd

• Het systeem geeft een duidelijk beeld van de lopende projecten

• Het systeem zorgt voor een goede dossiervorming

De afgelopen jaren zijn er al veel asbesttoepassingen uit het bezit van de woningcorporatie verwijderd. Waar dit allemaal precies is gebeurd is niet goed vastgelegd. Omdat woningcorporatie tijdig informatie wil geven aan de diverse doelgroepen (medewerkers, huurders, partners, stakeholders) die met asbest te hebben, is het hebben van deze gegevens natuurlijk essentieel. De woningcorporatie streeft daarom naar een zo volledig mogelijk informatievoorziening. Deze informatie moet op diversen manieren worden ontsloten. Alleen dan heeft het immers maximaal effect op het minimaliseren van de veiligheidsrisco’s.

• Eigeninformatiesysteem

• Informatiesysteem koppelen met LAVS

Het beleid wordt uitgedragen door middel van een asbestcommunicatieplan. Hierin staat aangegeven welke informatiemiddelen er beschikbaar zijn om, zowel in- als extern, effectief naar de verschillende doelgroepen te kunnen communiceren.

• Op een zorgvuldige en inhoudelijk juiste wijze communiceren

• Communicatie over asbest in de woning aanwezig

• Communicatie over asbestsanering bij planmatige-onderhoud/groot-onderhoud

• Communicatie bij calamiteiten (woning/woonomgeving) draaiboek

• Uitgangspunten bij communicaties

Woningcorporatie stelt in haar beleid vast, dat de medewerkers voldoende moeten zijn toegerust om veilig te kunnen omgaan met asbesttoepassingen. Hiervoor is het noodzakelijk dat de medewerkers goed zijn opgeleid. Volgens het opleidingsplan volgen daarom geselecteerde medewerkers het voorgeschreven opleidingsprogramma.

• Actueel kennisniveau binnen woningcorporatie op het gebied van asbest bij voorkomende vraagstukken

• Actuele asbestkennis die aansluit op hun functie

• Periodieke terugkerende asbestopleidingen

Goed (asbest) beleid is alleen mogelijk als dit gedragen wordt in de organisatie en de goedkeuring heeft van de directie/ het management. Om het asbestbeleid goed te implementeren is het belangrijk een gedreven persoon met bevoegdheden het asbestproject (eventueel in eerst instantie met externe ondersteuning) gaat trekken en / of coördineren. Het is vooral niet de bedoeling dat deze persoon zelf alles uitvoert, maar dat deze de input geeft voor de processen, de motivator is en de controle op de voortgang en uitvoering uitoefent.

De implementatie van het beleid vind voor groot deel plaats via opleidingen en interne communicatie.

De stuurgroep en werkgroep hebben een planning die verschillende onderdelen van de integrale asbestaanpak gereed te hebben. Concreet komt het er op neer dat er een, door het directie goedgekeurd, integrale asbestaanpak binnen de woningcorporatie kan worden geïmplementeerd. Hiermee wordt de basis gelegd voor een verdere doorontwikkeling en uitrol bij de aanpak van asbest in een woonomgeving. Een verkennende planning met de verwachte doorlooptijd van de verschillende producten (12 stuks) bovenstaand genoemd.

Voor de beheersing van veiligheidsrisico’s in de woonomgeving en bij de uitvoering van onderhoudsprogramma’s is een plan van aanpak op hoofdlijnen beschikbaar dat inzicht geeft in wat de komende periode aan producten zal worden opgesteld die tezamen het integrale asbestaanpak voor woningcorporatie gaan vormen. De projectstructuur met de verschillende betrokken wordt opgenomen in een taak en rolverdeling van de producten (12 stuks). Voor de uitwerking wordt vertaald in verschillende producten en in een activiteitenplanning opgesteld met doel, resultaat en een doorlooptijd. Met het afgesproken termijn het integrale asbestbeleid beschikbaar is voor de organisatie en kan worden geïmplementeerd.